Sosyal Güvenlik Kurumu verilerine göre, EYT düzenlemesiyle milyonlarca kişi emeklilik hakkı elde ederken, 1999 sonrası sigorta girişi olan geniş bir kesim sistem dışında kaldı. Özellikle 2000-2008 yılları arasında ilk kez sigortalı olan vatandaşlar, emeklilik şartlarında bir esneklik olup olmayacağını yakından takip ediyor. Uzmanlar ise mevcut sistemdeki seçeneklere ve olası düzenlemelere dikkat çekiyor.
Mevcut yasal düzenlemeye göre, bu dönemde sigortalı olanlar için emeklilikte yaş şartı devam ediyor. Kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaş sınırı uygulanıyor. Bunun yanında en az 7000 prim gününün tamamlanması gerekiyor.
Bu kriterler, EYT kapsamındaki sigortalılardan en büyük farkı oluşturuyor. Çünkü EYT’liler için yaş şartı kaldırılmıştı.
Tüm şartları tamamlayamayanlar için alternatif bir yol da bulunuyor. 25 yıllık sigortalılık süresi ve 4500 prim gününü tamamlayanlar, yaş şartını sağladıklarında kısmi emeklilik hakkından yararlanabiliyor.
Özellikle çalışma hayatında kesinti yaşayanlar için bu model, daha erken emeklilik açısından önemli bir seçenek olarak öne çıkıyor.
Eksik prim günlerini tamamlamak isteyenler için çeşitli borçlanma imkanları devreye giriyor. Erkekler askerlik sürelerini, kadınlar ise doğum sonrası çalışmadıkları dönemleri borçlanarak prim kazanabiliyor.
Bu yöntemler bazı durumlarda sigorta başlangıç tarihini de geri çekebildiği için, emeklilik süresini kısaltma açısından kritik rol oynuyor.
Ağır ve riskli işlerde çalışanlar için uygulanan fiili hizmet süresi zammı, yani yıpranma payı da emeklilik yaşını aşağı çekebiliyor. Belirli meslek gruplarında çalışanlar, her yıl için ek prim kazanırken aynı zamanda yaş şartında da avantaj elde ediyor.
2008 yılında yapılan reformla birlikte prim gün şartlarında kademeli artış başladı. Bu tarihten sonra sigortalı olanlar için prim gün sayısı her yıl artırılarak daha yüksek seviyelere çıkarıldı.
Bu durum, yeni nesil çalışanların daha uzun süre sistemde kalmasını zorunlu hale getirirken, mevcut sigortalıların da planlamalarını daha dikkatli yapmasını gerektiriyor.
